Hoe beschrijf je een werkproces?

Werkprocessen beschrijven. Het klinkt misschien saai en iets waar je aardrijkskunde leraar van de middelbare school enthousiast van zou worden, maar eigenlijk is het erg interessant.

We zijn ons er niet altijd van bewust, maar ons dagelijkse werk bestaat uit één of verschillende werkprocessen. We zijn vaak geneigd vanuit ons eigen kader en handelen te kijken. Door meer vanuit een helicopterview naar ons werk te kijken zien we beter hoe ons werk bijdraagt aan het eindresultaat. 

Hoe beschrijf je een werkproces? Je leest het in deze blog. 

Procesmanagement vraagt er om op een andere manier naar de organisatie te kijken. Niet meer de organisatiestructuur en de hiërarchie zijn het vertrekpunt maar de samenhang van de uit te voeren werkzaamheden… Dát is ‘procesdenken’.

DE STRUCTUUR BIJ WERKPROCESSEN BESCHRIJVEN

Net als ieder ander project volgt ook het beschrijven van werkprocessen een bepaalde structuur. Hoe wij deze helder krijgen, beschrijven en in beeld brengen delen we hieronder: 

hoe beschrijf je een werkproces: in VIJF STAPPen

verhelderen opdracht

1. VERHELDEREN OPDRACHT

Voor je inhoudelijk aan de slag gaat is het belangrijk te weten wat de opdracht precies is: welke onderdelen moeten worden beschreven en (soms nog belangrijker) welke expliciet niet? Wie is de doelgroep en wat is het doel?
 
Misschien niet het leukste onderdeel, wel essentieel. 
 
a. Waarom

Waarom wordt het werkproces beschreven? Met welk doel? Dat is altijd het uitgangspunt voor de aanpak.

Wanneer het doel is de risico’s en beheersmaatregelen te benoemen gaan we anders te werk dan wanneer alle actoren van elkaar moeten weten wie waarvoor aan de lat staat.

b. Wie en wat?
Bij het beschrijven van een werkproces is het noodzakelijk op hoofdlijnen de verschillende fasen en alle actoren op te halen. Wie hebben een rol in het werkproces?  Welke verschillende fasen worden doorlopen?

Verzand hier vooral niet in details. Hoofdlijn is key in deze fase!

c. Wanneer?
Een mogelijke deadline is (mede) bepalend voor de aanpak en methode.

De ene methode neemt meer tijd in beslag dan de andere methode. Zo zijn 1-op-1 interviews intensief en tijdrovend, maar brengt veel informatie op tafel. Een sessie met alle actoren in dezelfde kamer neemt minder tijd in beslag, maar zie maar eens alle drukke agenda’s op elkaar af te stemmen.

d. Vorm
Afhankelijk van het doel, de deadline en het aantal actoren bepalen we, samen met de opdrachtgever, welke methode of vorm het beste bij de onderzoeksfase past.

We nemen hierin ook de wensen en eisen van het eindproduct mee: waar wordt het beschreven proces ingezet? In een Powerpoint presentatie, online, en processenboekje of -flyer? Is er een huisstijl waar rekening mee moet worden gehouden?

verzamelen en structureren

2. verzamelen en structureren

Als het doel, de actoren en de randvoorwaarden duidelijk zijn gaan we aan de slag. De verschillende stappen in het werkproces worden benoemd. Is alle nodige kennis beschikbaar, of moet er nog informatie worden opgehaald?

De processenstroom wordt nu gestructureerd en geschetst

Voor we naar de volgende fase gaan, toetsen we bij alle actoren of zij akkoord zijn met de resultaten uit deze fase.

procesbesturing

3. procesbesturing

Nu het proces inzichtelijk is en de actoren hiermee in hebben ingestemd brengen we de procesbesturing in kaart. Welke risico’s zijn er en welke maatregelen moeten worden genomen om deze te beheersen?

Ook benoemen we indicatoren om de prestaties van de organisatie te monitoren, te analyseren en te verbeteren. We toetsen de tussentijdse resultaten weer bij alle actoren.

visualisatie

4. visualisatie

De inhoud is nu duidelijk. Deze wordt verder uitgewerkt in een helder design. Uiteraard in huisstijl en passend bij de doelgroep.

Deze stap, het visualiseren, maakt de (deel)processen en onderlinge relaties en afhankelijkheden direct inzichtelijk. Eventuele optimalisaties en veranderingen in het proces worden sneller herkend en dus makkelijker uitgevoerd. 

procesbeheersing

5. procesbeheersing

Er wordt nu een proceseigenaar benoemd die verantwoordelijk is voor het up-to-date houden van de werkprocessen. Dit is bij voorkeur één persoon. Wanneer meerdere mensen verantwoordelijk zijn, is uiteindelijk niemand echt verantwoordelijk

De processen blijven waardevol als ze actueel zijn. Eens per (half) jaar moet dus even de stofdoek eroverheen.

Dit traject is niet zo intensief als de eerste vier stappen. De meeste informatie is immers al bekend.

Voorbeelden van werkprocessen

Nieuwsgierig geworden hoe gevisualiseerde werkprocessen er uit kunnen zien? Voorbeelden vind je hier.

Heb je vragen? Wil je met ons van gedachten wisselen of dit voor jouw organisatie interessant is? Neem contact met ons op, we denken graag met je mee.

Meer informatie over werkprocessen

Wil je meer weten over wat werkprocessen zijn, waarom werkprocessen beschreven worden en wat de voordelen zijn van gevisualiseerde werkprocessen? Lees onze eerdere blog ‘Wat zijn werkprocessen’.

 

Deel:

Twee weten meer dan een

Interesse?

Wil je weten wat we voor jou kunnen betekenen? Neem contact met ons op om dit te bespreken.